چگونه عزت نفس دانش آموزان را افزایش دهیم؟
چگونه عزت نفس دانش آموزان را افزایش دهیم؟
منظور از عزت نفس، میزان ارزشی است که شخص برای خود قائل می باشد. به طوری که به پیشرفتهای خود ببالد، احساس ارزشمند بودن کند، ناکامیها و ناملایمات را به خوبی تحمل کند، برای پوشاندن کاستیها و ضعفهای خود دیگران را سرزنش نکند، رابطه صمیمانه و خوب برقرار کند، مثبت اندیش و امیدوار باشد، متکی به خویش باشد و خود را در هر شرایطی که بوده بپذیرد و محترم بداند. این ویژگیها از جمله نشانههای بارز عزت نفس پایدار است.
براساس دیدگاهها و پژوهشهای مختلف، عزت نفس در سلامت روان به ویژه در دوره کودکی و نوجوانی نقش اساسی دارد. آنچه در ذیل آمده راهبردهایی است که مشاوران مدرسه میتوانند برای افزایش عزت نفس و احساس ارزشمندی دانش آموزان به کار گیرند.
- به حرفهای دانشآموزان، خوب گوش دهید. به احساس آنها توجه کنید و به آنها پاسخ دهید. نادیده گرفتن حرفها و احساسات آنها سبب میشود که خود را فردی بی ارزش و بیمقدار بدانند.
- وقتی دانشآموزان با شور و هیجان از چیزی برای شما تعریف میکنند، با حوصله و با دقت به آنها گوش کنید. از این طریق میتوانید بفهمید که دانشآموزان به چه چیزهایی بیشتر علاقه دارند.
- به دانشآموزان اجازه دهید تا با شما در برنامهریزی برای بهبود امور، هم فکری کنند.
- دانشآموزان را در شناسایی و ابراز نیازها و احساساتشان یاری دهید و آنها را ترغیب کنید که به شیوه مطلوب، نیازهایشان را برآورده نمایند.
- به دانش آموزان یاد دهید که به خود احترام بگذارند و خود را دوست بدارند.
- به دانشآموزان بیاموزید چیزهای خوبی را که در زندگی دارند ببینند و به آنها افتخار کنند.
- به دانشآموزان یاد دهید که احساساتشان را بازگو کنند و احساسات منفی خود را از بین ببرند و احساس شادی کنند و از کیفیت احساسات مثبت خود نتیجهگیری نمایند. (من فرد توانایی هستم، پس میتوانم در کنکور قبول شوم.)
- به دانشآموزان یاد دهید که پیامد احساسات خود را مورد بررسی قراردهند و آنها را بنویسند.
- به دانشآموزان کمک کنید که از سرزنش خود به خاطر شکستها اجتناب کنند و به جای سرزنش کردن خود و داشتن احساس گناه، بر حل مشکل متمرکز شوند.
- زمانی که دانشآموزان از تلاشها و احساساتشان می گویند به آنها گوش داده و کمک کنید پیامدهای آنها را بررسی کنند.
- دانشآموزان را تشویق کنید که افکار و احساسات دیگران را حدس بزنند و آنها را شناسایی کنند.
- به دانشآموزان یاد دهید زمینه یا زمینههایی را که در آنها احساس ارزشمندی میکنند، بشناسند مورد تأکید و توجه قرار دهند و برای خود بنویسند.
- به دانشآموزان بیاموزید که «ادبیات خود» را اصلاح کنند و عبارات و جملههایی مثبت را در مورد خود به کار ببرند مثل «من دوست داشتنی هستم».
- از دانشآموزان بخواهیم هر روز یک جمله مثبت در مورد خودشان بسازند و آن را در یک جدول یا دفتر یادداشت ثبت کنند.
- از دانشآموزان بخواهید افکار مثبت و واقع گرایانه، و افکار منفی و پیامدهای هردو را بنویسند و افکار مثبت را جایگزین افکار منفی کنند.
- دانشآموزان را ترغیب کنید فهرستی از اظهارات و افکار مثبت در مورد خودشان بنویسند و روزی سه بار آن را بخوانند.
- از دانش آموزان بخواهید فعالیتهایی را برنامهریزی کنند که موجب خشنودی، یادگیری یا رشد شخصیتی شان می شود و جهت اجرای برنامه، همراهی برای خود انتخاب کنند. به آنها بگویید اگر همراهی ندارند نام «خود» را به عنوان همراه بنویسند.
- به دانش آموزان یاد دهید که هرروز یا هر هفته برای خود هدف های مثبت بنویسند.
- دانش آموزان را ترغیب کنید تا چند هدف برای خودشان در نظر بگیرند که به راحتی قابل دسترس نباشد و دستیابی به آنها مستلزم تحمل سختی بیشتری باشد. همه ما نیاز داریم که گاهی به خودمان زحمت دهیم و شایستگیها و استعدادهایمان را به کار بگیریم.
- به دانشآموزان نشان دهید که وظایف و تکالیف بزرگ را به مراحل یا اجزای کوچکتر تقسیم کنند و آنها را یک به یک انجام دهند تا از دشواری آن کاسته شود.
- در نشستهای گروهی دانشآموزان میتوان ار «بارش مغزی» برای حل مسائل مشترک استفاده کرد.
- دانشآموزان را ترغیب کنید هرگاه موفقیتی بدست آوردند و یا مسأله را حل کردند، آن را ناشی از تلاش و همت شخص خودشان بدانند و از این بابت شادمان و سپاسگزار خویش باشند.
- به دانش آمـوزان بیامـوزید که خود را با دیگران مقایسه نکنند و فقط «خود» را با «خود» مقایسه کنند.
- به دانشآموزان یاد دهید که تأکید را بر«پیشرفت» خود بگذارندنه برکمال مطلوب.
- به دانشآموزان چگونگی صحبت کردن درست در جمع را بیاموزید تا بتوانند هرچه بیشتر بر دیگران تأثیر مثبت بگذارند.
- به دانشآموزان یاد دهید که دنیا را از چشم دیگران نیز ببینند، هرچند که مخالف دنیای آنها باشد.
- به دانـشآموزان یاد دهید که اگر نیازمند کمک بودند کمک یا پیشنـهاد «کمک کردن» از جانب دیگران بپذیرند.
- از ایفای نقش و مرور رفتاری، برای افزایش مهارتهای اجتماعی و جرأت ورزی در دانشآموزان استفاده کنید.
- دانشآموزان را از تغییرات جسمی که در دوران نوجوانی و جوانی آنها ایجاد میشود، آگاه کنید.